Kalebodur, SALT’la yaptığı uzun dönemli iş birliği çerçevesinde, SALT Araştırma bünyesinde bulunan Mimarlık ve Tasarım Arşivi’ne destek verecek. Yapı sektöründen kültür kurumlarına yönelik alışıldık destek mekanizmasının dışına çıkan bu adım, Türkiye’nin mimarlık ve tasarım geçmişine dair çeşitli nitelikteki belgenin kamuya erişimine ivme kazandıracak. Yoğun emek ve uzmanlıkla geliştirilen arşive doğrudan kaynak sağlayacak olan Kalebodur, böylelikle SALT’ın araştırma eksenli anlayışına ortaklık edecek.

2008’den bu yana çalışmaları sürdürülen Mimarlık ve Tasarım Arşivi, harita, pafta, çizim, eskiz, fotoğraf, yazışma ve posterler ile resmî ve kişisel evraklardan oluşan 200 bini aşkın belgeyi içeriyor. Harika-Kemali Söylemezoğlu, Ali Saim Ülgen, Hayati Tabanlıoğlu, Utarit İzgi, Sadi Öziş ve Kare Metal arşivleri ile Rahmi M. Koç Arşivi ortaklığında hazırlanan Sedad Hakkı Eldem Arşivi, saltresearch.org adresinde erişime açık bulunuyor. Dijitalleştirme ve kataloglama süreçlerinin tamamlanmasının ardından, gelecek iki yıllık dönemde, sırasıyla Azmi-Bediz Koz, Yıldırım Kocacıklıoğlu ve Interno, Altuğ-Behruz Çinici, Hüsrev Tayla ile Bedri Kökten arşivleri online ortamda incelemeye açılacak.

SALT, bu yıl içerisinde, Mimarlık ve Tasarım Arşivi içeriğinin tartışmaya açılacağı programlar da düzenleyecek. Bunların başında, İstanbul ve Ankara’da yapılacak olan, Altuğ-Behruz Çinici Arşivi odaklı konuşma ve gösterimler geliyor. SALT Araştırma’da şimdiye kadarki en geniş ve kapsamlı içeriği sunan Çinici belgeleri, bu mimarlık ofisinin çalışanlarının yanı sıra, çeşitli araştırmacı ve tarihçilerin katılacağı buluşmalarda yorumlanacak.

Mimarlık ve Tasarım Arşivi’nin, Türkiye’de bu alandaki geçmişin izini süren faaliyetleri güncel tespitleri de kapsıyor. Bu çerçevede öncelikle, Beyazıt’taki İstanbul Üniversitesi Merkez Kütüphanesi belgelenecek. Şandor Hadi ve Hüseyin Başçetinçelik tarafından 1969’da tasarlanan yapının, yeni bir kütüphaneye yer açmak için yakın gelecekte yıkılacağı biliniyor. SALT’ın yeni video kayıtları üzerinden, yapının nitelikleri ve günümüzdeki kullanımı ele alınacak.

Mimarlık ve Tasarım Arşivi, sanat, mimarlık, tasarım, şehircilik, sosyal ve ekonomik tarih konularına odaklı bir yayın koleksiyonu ile fiziki ve dijital belgeleri içeren kapsamlı bir arşivi bir araya getiren SALT Araştırma’nın ilgili bölümünü oluşturur. Arşiv, araştırmacılara kaynak olmanın yanı sıra, sergi ve kamuya açık tartışma programları biçiminde değerlendirilir. Modern Denemeler 4: SALON (SALT Galata, 2012); Modernin İcrası: Atatürk Kültür Merkezi 1946-1977 (SALT Galata ve TSMD Mimarlık Merkezi, Ankara, 2013) ve Modern Türkiye’nin Osmanlı Mirasını Keşfi: Ali Saim Ülgen Arşivi (SALT Galata ve SALT Ulus, 2013) projeleri, nitelikleri açısından sergiye dönüştürülen tekil arşivlerdendir. SALT Araştırma’da çok sayıda arşivin eş zamanlı işlenmesi, dönemler ve aktörler arasında ilişkileri ortaya koyan çapraz incelemeleri mümkün kılar. Sosyal tarihe yönelik diğer SALT Araştırma kaynakları ise, dönemsel ve bölgesel değerlendirmelerde derinleşme imkânı sunar. Kalebodur’un desteğiyle gerçekleştirilen YAZLIK: Şehirlinin Kolonisi (SALT Beyoğlu, 2014) projesi, bu olanaklarla arşiv ve kütüphanenin farklı katmanlarını bir arada kullanan sergilere örnektir.  

SALT Araştırma’nın yayın ve belgelerden oluşan kaynakları saltresearch.org adresinde görüntülenebilir; tüm yayınları, Salı-Cumartesi günleri 10.00-20.00 saatlerinde, SALT Galata’da yer alan SALT Araştırma’da incelenebilir.